Waar ligt de bodem?

Koen BenderEconomie

De financiële markten gaan door een periode van ongekende dalingen. De AEX verloor de afgelopen 5 dagen 18,5% van haar waarde. Koninklijke Olie 31%, ING 32%, ABN Amro 33%. Een koopmoment met deze heftige reacties zo zou je denken? Want bij deze ongekende reactie is de bodem nabij, zo zou je denken. In normale omstandigheden wel. Maar dit zijn geen normale omstandigheden en dus moeten we naar andere ankerpunten kijken.

Abnormale omstandigheden

Oorsprong van deze crash is geen economische hick-up of terroristische aanslag maar een, inmiddels wereldwijde, pandemie. Begonnen in China, daar waarschijnlijk onder controle, maar nu snel wereldwijd verspreid. je zou kunnen zeggen dat beurzen in paniek zijn, maar tegelijkertijd lijken de beurzen de beste graadmeter en efficiënt te werken. En daarmee bedoel ik niet dat de handel ordelijk verloopt. Dat doet de markt gelukkig. Ik bedoel dat beurzen lijken zich grote zorgen te maken. Natuurlijk afgelopen maandag begon de handel met het nieuws dat Saudi Arabië de olieproductie verhoogde en de prijs verlaagde. Een enorme van olie gerelateerde aandelen was het terechte gevolg. In de dagen daarna viel de aandacht weer terug op Covid-19, en vooral de reacties van wereldleiders daarop. En de reactie van de beurs daarop!

It’s about the health AND the economie!

Voor mij gevoel zijn de ontwikkelingen de afgelopen week super snel gegaan. Afgelopen donderdag had ik een interview bij BNR met Roos Abelman. De vraag was of de bodem in zicht was met een daling van 10%. Mijn antwoord was dat aan medische data te zien is. Een onconventioneel antwoord voor iemand die normaliter naar economische data of koerswinstverhoudingen kijkt. Maar die doen er niet toe. Het gaat om nu om infectiecijfers en de verandering daarin. Kijk maar naar China. Daar komen de minste infecties bij, lijkt de infectiehaard geblust en staat de lokale beurs in de plus! In de VS zien we een rally als er een speech van beleidsmakers wordt aangekondigd, om te veranderen in een scherpe daling als de maatregelen tegenvallen zoals over het vliegverbod van Trump. In dat kader was het apart om te zien hoe de lokale financiële markten reageren op de maatregelen.

Lock Down lijkt het toverwoord

Er is veel onbekend over het virus, en dat maakt het nog moeilijker om het verloop te voorspellen. Wel is te beredeneren dat de gevolg desastreus kunnen zijn. Ik wil me hier beperken tot de economische kant van de zaak en dan de reactie van de beurs in bijzonder. Wat me opviel is het koersverloop van de Italiaanse beurs afgelopen vrijdag. Een stijging van maar liefst 7,1% terwijl de Eurostoxx50 (de grootste Europese bedrijven met 1,6% steeg). Mijn verklaring? Lock Down! Dan lijkt de bodem bereikt.

In China we trust!

In de media heb ik de afgelopen weken meermaals gezegd dat de wereld geluk heeft dat dit virus zijn oorsprong in China kent. Geen enkel ander land had een miljoenenstad in lock down gezet. China wel. En dat werkt. China meldde vannacht 20 nieuwe gevallen. Daar is de brand geblust en smeult het nog slechts na. De economie herstart, Apple winkels weer alle open en worden medicijnen en mondkapjes geproduceerd die vitaal gaan zijn voor de rest van de wereld in de komende dagen en weken. Als wij één ding van de Chinezen willen kopiëren, dan hun handboek “How to fight Covid-19”. En dat mogen we. Chinese teams arriveerden vrijdag in Rome om de Italianen bij te staan hun het bestrijden van een mogelijk ramp. Daar heeft de financiële markt vertrouwen in, want in China heeft het gewerkt en dat is de enige ervaring die we hebben.

Eerst stoppen, dan herstellen

En als een lock-down dan het recept is, dan moeten we daar per direct mee beginnen. Daarna kunnen we herstarten. We mogen in dat kader heel blij zijn met Christine Lagarde aan het roer bij de ECB. Haar ervaring bij het IMF komt nu goed van pas. Renteverlagingen hebben in mijn idee geen zin. De rente in de EU is al negatief. Bovendien duurt het effect van een verlaging te lang. Nu kunnen we leren van medici. Als een hart stopt, zoals een economie die je stil zet, dan is er daarna een defibrillator nodig om het te herstarten. In mijn opinie heeft het dan effect om elke burger een geldbedrag te geven. Dit wordt direct uitgegeven en kan de economie herstarten. En net als bij een echte hart stilstand, hoe korter het duurt, hoe beter.

Lengte maakt uit

De bodem wordt dus bepaald door politici en burgers, niet door (centrale) bankiers. Politici en burgers moeten dit niet onderschatten. De markt laat ons de ernst van de situatie zien. (centrale) bankiers moeten het bedrijfsleven ondersteunen in de moeilijke periode van lock-down die voor ons ligt. Bedrijven die goed voorbereid zijn overleven is. In de tussentijd is het mogelijk nog grimmig. Zoals wereldleiders nu getest worden, zo zal de besmetting ook aanwezig zijn in het bedrijfsleven. Vervelend maar niet onoverkomelijk. Bedrijven die goed op noodsituaties voorbereid zijn komen hier goed doorheen en sterker uit. Nieuwe kansen zullen ontstaan en de economie zal herstellen. Er is wel verschil tussen de verschillende sectoren. Luchtvaart zal bijvoorbeeld langer over het herstel doen dan bijvoorbeeld softwarebedrijven. Intussen zullen ondernemers hun bedrijfsmodel aanpassen.

waar ligt de bodem?

Zo kunnen hotels zich omvormen tot quarantaine hotels waar ouderen en mensen afkomstig uit besmette gebieden veilig kunnen verblijven. In navolging van de luchtvaart kunnen horecabedrijven tegoedbonnen verkopen in te wisselen na de crisis. Makelaars kunnen huiseigenaren met facetime rondleidingen laten geven aan geïnteresseerden. Sportscholen kunnen het thuissporten opstarten en klasjes online opstarten die ongetwijfeld blijven bestaan na de lockdown en dan voor extra omzet zorgen. Ja, er is een crisis maar die geeft ons ook de kans om te zien welke bedrijven uw investering waard zijn. Wie is er goed voorbereid op de toekomst en in staat om snel zijn bedrijfsmodel aan te passen of minder kwetsbaar te zijn voor externe schokken? Actief selecteren is van groot belang, alleen jammer dat er een zwarte zwaan voor nodig is om dat te laten zien.

In de tussentijd

Laten we doen wat nodig is, in afzondering dus. Maar ook dat levert nieuwe leuke kansen op. Tijd met elkaar, bellen met familie en leuke plannen maken voor hierna.
Waar gaan we dat geld aan uitgeven als er stimuleringsmaatregelen komen?
Welke ondernemingskansen ga ik proberen te bereiken?
Misschien een onlinecursus volgen om je kennis te verreiken?
Online scrabbelen met familieleden?
Dat dieet volgen nu er geen verleidingen buitenshuis zijn?
Dus voor nu zorg voor je zelf maar vooral voor elkaar, en
Verbeter de kwaliteit van uw beleggingen want niet ieder bedrijf zal even snel herstellen. Meer informatie daarover behandelen we morgenavond tijdens ons webinar. Inschrijven kunt u hier (max 100 deelnemers) http://bit.ly/20200316webinar